Charles Darwin
Charles Robert Darwin (ur. 1809 w Shrewsbury w Anglii, zm. 1882 w Downton w hrabstwie Kent) – brytyjski przyrodnik, geolog i biolog, twórca teorii ewolucji przez dobór naturalny. Jego prace zrewolucjonizowały biologię oraz wpłynęły na rozwój geologii, antropologii i innych nauk przyrodniczych.
Wczesne lata i wykształcenie
Charles Darwin urodził się w zamożnej rodzinie lekarzy. Jego ojciec, Robert Darwin, był lekarzem, a matka, Susannah (née) Wallace, pochodziła z rodziny przyrodników. W 1818 roku rozpoczął naukę w Eton College, a następnie w Uniwersytecie w Cambridge, gdzie studiował matematykę i historię. W Cambridge poznał Johna Stuarta Mill’a, którego filozofia przyczyniła się do rozwoju jego zainteresowań przyrodniczych.
Podróż na HMS Beagle
W 1831 roku Darwin otrzymał stanowisko naturalisty na statku HMS Beagle. Trzyletnia podróż (1831‑1836) obejmowała wyprawy do Ameryki Południowej, wysp Galapagos, Australii i innych regionów. Obserwacje różnorodności gatunków, zwłaszcza ptaków z rodziny dziewiczek (tzw. finches z Galapagos), pozwoliły mu sformułować wstępne hipotezy o zmienności organizmów.
Rozwój teorii doboru naturalnego
Po powrocie do Anglii Darwin spędził kolejne lata na gromadzeniu danych, korespondencji z innymi przyrodnikami (np. Alfredem Russellem Wallace’em) oraz opracowywaniu własnych pomysłów. W 1858 rok opublikował wspólnie z Wallace’m referat „O pochodzeniu gatunków” w Czwartku Naukowym. Następnie, w 1859 roku, ukazała się jego najważniejsza praca – O pochodzeniu gatunków, w której przedstawił koncepcję doboru naturalnego jako mechanizmu prowadzącego do ewolucji.
Główne publikacje
- O pochodzeniu gatunków (1859)
- O powstawaniu gatunków (1871)
- O wzajemnych zależnościach zwierząt i roślin (1875)
- O związku człowieka i zwierząt (1871)
Życie prywatne i późniejsze lata
W 1839 roku Darwin poślubił swoją kuzynkę Emmę Wedgwood. Mieli razem dziesięcioro dzieci, w tym znanego botanika Francisa Darwina. W późniejszych latach życia Darwin cierpiał na liczne choroby, ale kontynuował badania i publikacje. Zmarł w 1882 roku w Downton, a jego szczątki pochowano w Westminster Abbey.
Dziedzictwo
Teoria Darwina stała się fundamentem nowoczesnej biologii i wywarła ogromny wpływ na filozofię nauki. Jego idee przyczyniły się do rozwoju genetyki, ekologii oraz psychologii ewolucyjnej. W 1990 roku UNESCO ustanowiło Dzień Darwina upamiętniający rocznicę publikacji jego dzieła.